Solaris / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 30 Eyl├╝l 2017

Solaris Solaris’ten… Gemi saatiyle 19.00ÔÇÖda PrometheusÔÇÖun f─▒rlatma b├Âlmesine gittim. Ba┼čl─▒─č─▒n ├ževresindekiler yana ├žekilerek yol verdi, kollar─▒mdan g├╝├ž alarak kendimi a┼ča─č─▒ya, kaps├╝le b─▒rakt─▒m. Darac─▒k yolcu b├Âlmesinde k─▒p─▒rdayacak yer yoktu. Uzay giysimin ├╝st├╝ndeki muslu─ča hortumu yerle┼čtirdim, giysim ┼či┼čiverdi. Art─▒k hi├ž k─▒m─▒ldayamaz durumdayd─▒m. ┼×i┼čme giysime g├Âm├╝lm├╝┼č, geminin madeni g├Âvdesine boynumdan ba─čl─▒, ayaktayd─▒m s├Âzde. Asl─▒nda orac─▒─ča as─▒l─▒yd─▒m. G├Âzlerimi yukar─▒ kald─▒rd─▒m. Saydam g├Âlgeli─čin ├Âtesinde g├Ârebildi─čim, p├╝r├╝zs├╝z, perdahlanm─▒┼č bir duvar ve daha yukar─▒da da ModdardÔÇÖ─▒n bana do─čru e─čilen ba┼č─▒yd─▒. Moddard yok oldu, birden karanl─▒─ča g├Âm├╝ld├╝m: A─č─▒r koruyucu kapak yerine oturmu┼čtu. Vidalar─▒ ├ževiren elektrik motorlar─▒n─▒n v─▒nlay─▒┼č─▒ sekiz kez yinelendi, ard─▒ndan amortis├Ârlerin t─▒slamas─▒ geldi. G├Âzlerim karanl─▒─ča al─▒┼čt─▒k├ža, t├╝m├╝yle otomatik kumandal─▒ ara├žtaki biricik kadran─▒n ─▒┼č─▒lt─▒l─▒ yuvarla─č─▒n─▒ se├žebiliyordum. Kulaklar─▒mdaki al─▒c─▒da bir ses yank─▒land─▒: ÔÇśHaz─▒r m─▒s─▒n Kelvin?ÔÇÖ ÔÇśHaz─▒r─▒m Moddard,ÔÇÖ diye yan─▒tlad─▒m. ÔÇśHi├žbir ┼čeye kafan─▒ takma. istasyon seni u├žu┼č halindeyken kap─▒p indirecek ─░yi yolculuklar! Bir g─▒c─▒rt─▒ geldi, kaps├╝l salland─▒. ─░stemeden kaslar─▒m gerildi, ama ba┼čka ne ses ├ž─▒kt─▒ ne de bir hareket oldu. ÔÇśKalk─▒┼č ne zaman?ÔÇÖ S├Âzc├╝kleri s─▒ralad─▒─č─▒m anda ince kum serpili┼č─▒ne benzer bir h─▒┼čm─▒ sezdim. ÔÇśYola ├ž─▒kt─▒n bile Kelvin. Bol ┼čans!ÔÇÖ ModelardÔÇÖ─▒n sesi deminki gibi yak─▒nd─▒. G├Âz├╝m├╝n hizas─▒nda geni┼č bir yar─▒k a├ž─▒ld─▒. Y─▒ld─▒zlar─▒ g├Ârebiliyordum. PrometheusÔÇÖun y├Âr├╝ngesi Saka tak─▒my─▒ld─▒z─▒n─▒n Alfa b├Âlgesindeydi. Bunu d├╝┼č├╝n├╝p y├Ân├╝m├╝ saptamak i├žin bo┼čuna kafa yordum, par─▒lt─▒l─▒ bir toz bulutu…

├ľl├╝ml├╝ Makineler / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 30 Eyl├╝l 2017

├ľl├╝ml├╝ Makineler ├ľl├╝ml├╝ Makineler’den… Bir zamanlar hi├ž yorulmadan g├Âr├╝lmedik aletler tasarlay─▒p ola─čan├╝st├╝ makineler yapan bir mucit ya┼čard─▒. Bu mucit kendisine, tatl─▒ bir sesle ┼čak─▒yan k├╝├ž├╝k m├╝ k├╝├ž├╝k dijital bir ayg─▒t yapm─▒┼č, ad─▒n─▒ da ÔÇťku┼čÔÇŁ koymu┼čtu. Simge olarak kendisine kara bir y├╝rek se├žmi┼čti, elinden ge├žen her bir atom bu damgay─▒ ta┼č─▒yordu, ├Âyle ki sonralar─▒ atom yelpazelerinin aras─▒nda titre┼čen kartlara rastlayan bilim adamlar─▒ adeta b├╝y├╝lenmi┼člerdi. B├╝y├╝kl├╝ k├╝├ž├╝kl├╝ bir├žok yararl─▒ makine yapm─▒┼čt─▒ bu mucit, ta ki ya┼čam ile ├Âl├╝m├╝ birle┼čtirip imk├óns─▒z─▒ ba┼čarmak gibi ak─▒l almaz bir fikre kap─▒lana kadar. Sudan ak─▒ll─▒ varl─▒klar yapacakt─▒; ama hay─▒r, ilk anda akl─▒n─▒za gelmi┼č olabilece─činin tersine, canavarca varl─▒klar meydana getirmek de─čildi niyeti. Yumu┼čak ve ─▒slak bedenler ge├žmiyordu akl─▒ndan; bunun d├╝┼č├╝ncesinden bile en az bizler kadar nefret ediyordu. Onun istedi─či ger├žekten g├╝zel ve ak─▒ll─▒ varl─▒klar yaratmakt─▒, bu nedenle kristal olmal─▒yd─▒lar. B├╝t├╝n g├╝ne┼člerden alabildi─čine uzak bir gezegen se├žti mucit, bu gezegenin donmu┼č okyanusundan buzda─člar─▒ kesti ve bu buzda─člar─▒n─▒ oyarak Buzadamlar─▒ yaratt─▒. Onlara bu ad─▒ vermi┼čti, ├ž├╝nk├╝ ancak dondurucu so─čuklarda, g├╝ne┼čsiz diyarlarda var olabiliyorlard─▒. ├çok ge├žmeden kendilerine buzdan ┼čehirler ve saraylar in┼ča eden Buzadamlar, ─▒s─▒ ya┼čamlar─▒n─▒ tehdit etti─či i├žin, yerle┼čimlerini kocaman saydam teknelerde toplad─▒klar─▒ kutup ─▒┼č─▒klar─▒yla ayd─▒nlat─▒yorlard─▒. ─░├žlerinde di─čerlerinden daha ├Ânemli olanlar daha ├žok kutup ─▒┼č─▒─č─▒na sahipti; limon sar─▒s─▒ ve g├╝m├╝┼č…

K├╝vette Bulunan G├╝nce / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 30 Eyl├╝l 2017

K├╝vette Bulunan G├╝nce K├╝vette Bulunan G├╝nce’den… NeojenÔÇÖden NotlarÔÇŁ, D├╝nyaÔÇÖmn eski ge├žmi┼činden kalan tart─▒┼čmas─▒z en de─čerli kal─▒nt─▒lardan biridir; Kaotik├Âncesi d├Âneme ├žok yak─▒n, B├╝y├╝k ├ç├Âk├╝┼čÔÇÖten hemen ├Ânceki o gerileme d├Ânemine kadar gider. Erken NeojenÔÇÖin uygarl─▒klar─▒ ile Asur, M─▒s─▒r ve YunanÔÇÖ─▒n ├Ânc├╝ k├╝lt├╝rleri hakk─▒nda, pale-oatomik ve temel astro-y├Ân tayini g├╝nlerine ait uygarl─▒klarla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda, ├žok daha fazla ┼čey bilmemiz ger├žekten de bir paradokstur. Bu arkaik k├╝lt├╝rler artlar─▒nda kemikten, ta┼čtan, kaya─čan ta┼č─▒ndan ve bronzdan kal─▒c─▒ an─▒tlar b─▒rakm─▒┼čken, Orta ve Ge├ž Neojen d├Ânemlerinde bilgiyi kaydetmenin ve saklaman─▒n neredeyse tek yolu┬ápapir┬ádenilen bir maddeydi. Papir, sel├╝lozun t├╝revi olan beyazca, gev┼ček├že bir maddeydi; silindirler ┼čeklinde sar─▒l─▒r, dikd├Ârtgen tabakalar halinde kesilirdi. Her t├╝r bilgi koyu renkli bir zemin boyas─▒yla ├╝st├╝ne kaz─▒n─▒r, daha sonra da tabakalar dizilip ├Âzel bir y├Ântemle dikilirdi. Birka├ž hafta gibi bir s├╝rede y├╝zy─▒llar─▒n k├╝lt├╝rel kazan─▒m-lar─▒n─▒ tamam─▒yla yerle bir eden b├╝y├╝k faciaya, yani B├╝y├╝k ├ç├Âk├╝┼čÔÇÖe neyin sebep oldu─čunu anlamak i├žin ├╝├ž bin y─▒l geriye gitmemiz gerekir. O g├╝nlerde hen├╝z metamnestik ve veri kristalle┼čtirme y├Ântemleri yoktu. ┼×u anda bellekranlar─▒m─▒-z─▒n ve bilgicilerimizin ├╝stlendi─či i┼člevleri o zamanlar papir y├╝r├╝t├╝yordu. Tabii do─čru; yapay bellek ba┼člang─▒├ž a┼čamala-r─▒ndayd─▒ o s─▒ralar; ama bunlar ├žok b├╝y├╝k, hantal makina-lard─▒; i┼čletimleri ve bak─▒mlar─▒ sorunluydu; ├žok s─▒n─▒rl─▒ ve dar bir alanda kullan─▒l─▒yorlard─▒. Bu makinalarm ad─▒ ÔÇťelektronik beyinÔÇŁdi; ancak tarihsel…

K├Âr Talih / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 30 Eyl├╝l 2017

K├Âr Talih K├Âr Talih’ten… Sonuncu g├╝n hepsinden daha uzun ve gergin ge├žti. Sinirli veya korkmu┼č oldu─čum i├žin de─čil; ├Âyle olmam i├žin bir neden yoktu. Kendimi, ├že┼čitli dillerin konu┼čuldu─ču bir kalabal─▒─č─▒n ortas─▒nda, ├žok yaln─▒z hissediyordum. Kimsenin bana ald─▒rd─▒─č─▒ yoktu; eskordan─▒n bile ortada g├Âr├╝nm├╝yordu. Zaten hi├ž tan─▒mad─▒─č─▒m ki┼čilerdi. Bir g├╝n sonra sahte kimli─čimden kurtulaca─č─▒m─▒ bilmek ger├žekte beni rahatlat─▒yor olmal─▒yd─▒. Zira, bir an i├žin bile, Adams’─▒n pijamas─▒yla uyumakla, makinesiyle t─▒ra┼č olmakla ve k├Ârfezde dola┼čm─▒┼č oldu─ču yerlere gitmekle, kaderi ayartaca─č─▒ma inanmam─▒┼čt─▒m. Yol boyunca bir pusu kurulmas─▒n─▒ da beklemiyordum -adama otoyolda hi├žbir zarar gelmemi┼čti- Roma’da ge├žirece─čim tek gece boyunca ise, ├Âzel koruma alt─▒nda olacakt─▒m. Sadece bu i┼čin bitmesi i├žin sab─▒rs─▒zl─▒k i├žindeydim, b├Âyle dedim kendi kendime, hem zaten art─▒k g├Ârevin fiyasko ile sonu├žland─▒─č─▒ anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒. Kendime daha bir s├╝r├╝ akl─▒ ba┼č─▒nda ┼čey s├Âyledim, fakat b├╝t├╝n bunlar g├╝nl├╝k program─▒m─▒ s├╝rekli aksatmam─▒ engellemedi. Kapl─▒cay─▒ ziyaretten sonra, Vesuvio oteline saat ├╝├ž sular─▒n da geri d├Ânmem gerekiyordu. Ne var ki, daha ikiyi yirmi ge├že otelin yolunu tutmu┼čtum, sanki beni oraya s├╝r├╝kleyen bir ┼čey vard─▒. Odamda bir ┼čey meydana gelmesine ihtimal yoktu, bu y├╝zden bir m├╝ddet sokakta a┼ča─č─▒ yukar─▒ y├╝r├╝d├╝m. Mahallenin her yerini biliyordum – k├Â┼čede bir berber d├╝kkan─▒, birka├ž kap─▒ a┼ča─č─▒da bir t├╝t├╝nc├╝ d├╝kkan─▒, bir seyahat acentas─▒, sonra geride, yan yana…

Toza Sor / John Fante
Yabanc─▒ Edebiyat / 30 Eyl├╝l 2017

Toza Sor Toza Sor’dan… Bir gece Bunker HillÔÇÖdeki otel odam─▒n yata─č─▒nda oturuyordum, Los AngelesÔÇÖ─▒n tam ortas─▒nda. Hayat─▒m─▒n ├Ânemli gecelerinden biriydi ├ž├╝nk├╝ otelle ilgili bir karar vermek zorundayd─▒m. Ya ├Âde, ya da ├ž─▒k: ev sahibemin kap─▒n─▒n alt─▒ndan att─▒─č─▒ notta b├Âyle yaz─▒yordu. Hassasiyet gerektiren ├Ânemli bir sorunla kar┼č─▒ kar┼č─▒yayd─▒m. Sorunu ─▒┼č─▒klar─▒ s├Ând├╝r├╝p yata─ča girerek hallettim. Sabah uyand─▒m, daha fazla egzersiz yapmam gerekti─čine karar verdim ve hemen i┼če koyuldum. Birka├ž kez ├ž├Âmelip kalkt─▒m. Sonra di┼člerimi f─▒r├žalad─▒m, a─čz─▒ma kan tad─▒ geldi. Di┼č f─▒r├žas─▒ pembemsi bir renk alm─▒┼čt─▒, reklamlar─▒ an─▒msad─▒m, d─▒┼čar─▒ ├ž─▒k─▒p kahve i├žmeye karar verdim. Restorana gitmek istedi─čim zaman gitti─čim restorana gidip uzun┬átezgah─▒n┬á├Ân├╝ndeki taburelerden birine oturdum ve kahve s├Âyledim. Tad─▒ kahveyi epey and─▒r─▒yordu ama be┼č sent etmezdi. Orda oturup birka├ž sigara i├žtim, Ulusal Lig sonu├žlar─▒n─▒ okumamaya ├Âzen g├Âstererek Amerikan Ligi beysbol sonu├žlar─▒na bakt─▒m ve Joe DimaggioÔÇÖun ─░talyanlarÔÇÖ─▒n gurur kayna─č─▒ olmay─▒ s├╝rd├╝rd├╝─č├╝n├╝ g├Ârmekten b├╝y├╝k memnuniyet duydum; say─▒ krall─▒─č─▒nda h├ól├ó ├Ândeydi. B├╝y├╝k oyuncuydu DiMaggio. Restorandan ├ž─▒k─▒p hayali bir at─▒c─▒n─▒n kar┼č─▒s─▒na dikildim ve tel ├Ârg├╝lerin ├╝st├╝nden u├žup giden m├╝thi┼č bir vuru┼č yapt─▒m. G├╝n├╝ nas─▒l de─čerlendirece─čimi d├╝┼č├╝nerek y├╝r├╝meye ba┼člad─▒m. Akl─▒ma yapacak bir ┼čey gelmeyince kentte dola┼čmaya karar verdim. Olive soka─č─▒ boyunca y├╝r├╝y├╝p ├Ânceki gecenin sisinden sonra ─▒slak bir kurutma┬áka─č─▒d─▒┬ágibi duran kirli sar─▒ bir binan─▒n ├Ân├╝nden ge├žtim. Detroitli dostlar─▒m…

Gelecekbilim Kongresi / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 29 Eyl├╝l 2017

Gelecekbilim Kongresi Gelecekbilim Kongresi’nden… Sekizinci D├╝nya Gelecekbilim Kongresi Kosta Rika’da yap─▒ld─▒. Do─črusu Profes├Âr Tarantoga beni herkesin kongreye kat─▒lma─▒n─▒ bekledi─čine ikna etmese, Nounas’a asla gitmezdim. G├╝n├╝m├╝zde yap─▒lan uzay yolculuklar─▒n─▒n yery├╝z├╝ndeki sorunlardan ka├žman─▒n bir yolu oldu─čunu -├╝st├╝ne basa basa- s├Âyledi. Yani insan, olabilecek en k├Ât├╝ ┼čeylerin kendi yoklu─čunda ger├žekle┼čip sona ermesi umuduyla gidiyordu y─▒ld─▒zlara. ┼×u bizim gezegen yan─▒k bir patatesi and─▒r─▒yor mu diye defalarca -├Âzellikle de uzun bir seyahatten d├Ânerken- lombardan d─▒┼čar─▒ endi┼čeyle bakt─▒─č─▒m─▒ inkar edemezdim. Tarantago’yla hi├ž tart─▒┼čmaya girmeyip gelecekbilim konusunda uzman say─▒lamayaca─č─▒m─▒ belirtmekle yetindim. Bunun ├╝zerine Tarantoga, otomobil motorundan hemen hi├ž kimsenin pek bir ┼čey anlamad─▒─č─▒ ama ÔÇťBeyler ┼ču motordan anlayan var m─▒?ÔÇŁ ├ža─čr─▒s─▒na da kimsenin kay─▒ts─▒z kalmad─▒─č─▒ cevab─▒n─▒ verdi. Gelecekbilim Derne─či’nin y├Âneticilerinin bu y─▒lki toplant─▒ mekan─▒ olarak se├žtikleri Kosta Rika’da sadece n├╝fus patlamas─▒n─▒ denetim alt─▒nda tutman─▒n y├Ântemleri ele al─▒nacakt─▒. Kosta Rika hali haz─▒rda d├╝nyan─▒n en y├╝ksek demografik b├╝y├╝me oran─▒na sahip. G├╝ya ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bu ger├žek yapaca─č─▒m─▒z tart─▒┼čmalardan i┼če yarar birtak─▒m sonu├žlara varmam─▒z─▒ sa─člayacakt─▒. Ger├ži b├╝t├╝n gelecekbilimcileri ve onlar─▒n iki kat─▒ say─▒daki gazetecileri bar─▒nd─▒rmaya m├╝sait yegane otelin Nounas’taki yeni Hilton olmas─▒na i┼čaret eden ve toplant─▒ya ku┼čkuyla bakanlar da vard─▒. Otel konferans esnas─▒nda t├╝m├╝yle y─▒k─▒ld─▒─č─▒na g├Âre, birinci s─▒n─▒f oldu─čunu s├Âylemenin reklama girmeyece─čini d├╝┼č├╝n├╝yorum. M├╝zmin bir sefa d├╝┼čk├╝n├╝n├╝n sarfetti─či bu s├Âzler ├Âzel…

─░nsan─▒n Bir Dakikas─▒ / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 29 Eyl├╝l 2017

─░nsan─▒n Bir Dakikas─▒ ─░nsan─▒n Bir Dakikas─▒ ‘ndan… Bu kitap, d├╝nyadaki t├╝m insanlar─▒n, bir dakikal─▒k s├╝re i├žinde ayn─▒ anda ne yapt─▒klar─▒ndan s├Âz etmektedir. Giri┼č, i┼čte b├Âyle ba┼čl─▒yor. Bu fikrin daha ├Ânce kimsenin akl─▒na gelmemi┼č olmas─▒ ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒. ─░lk ├ť├ž Dakika, Guinness Rekorlar Kitab─▒, Kozmolo─čun Bir An─▒ gibi kitaplardan sonra bu kitab─▒n yaz─▒lmas─▒ art─▒k farz olmu┼čtu; ├Âzellikle de ad─▒ ge├ženler, ├žok sat─▒lanlar aras─▒na girdikten sonra. (G├╝n├╝m├╝zde, kimsenin edinmek zorunda olmad─▒─č─▒, ama herkesin ├Âyle ya da b├Âyle sat─▒n ald─▒─č─▒ kitaplar kadar yay─▒mc─▒ ve yazarlar─▒ heyecanland─▒ran bir ┼čey yoktur.) Bu kitaplar─▒ g├Ârd├╝kten sonra yaz─▒lacak kitap kafamda canlanm─▒┼čt─▒. Fikir oradayd─▒, sadece yaz─▒lmay─▒ bekliyordu. Bu arada ┼ču ÔÇťJ. Johnson ve S. JohnsonÔÇŁ─▒n bir kan koca m─▒, iki karde┼č mi, yoksa bir takma ad m─▒ oldu─čunu bilmek ilgin├ž olurdu. Hatta ben onlar─▒n bir foto─čraf─▒n─▒ da g├Ârmek isterdim. Nedenini a├ž─▒klamak g├╝├ž; ancak, yazar─▒n g├Âr├╝nt├╝s├╝ kimi zaman kitab─▒ anlamak i├žin bir anahtar olu┼čturabilir. En az─▒ndan ben, b├Âyle bir durumla birka├ž kez kar┼č─▒ la┼čm─▒┼čt─▒m. S├Âzgelimi, bir metin al─▒┼č─▒ld─▒k, geleneksel ├žizgide de─čilse, okuma i┼či ├Âzel bir yakla┼č─▒m gerektirir. Yazar─▒n y├╝z├╝ de b├Âyle bir durumda pek ├žok ┼čeye ─▒┼č─▒k tutabilir. Bununla beraber benim tahminlerime g├Âre Johnsonlar diye birileri yok; ikinci Johnson’─▒n ├Ân├╝ndeki ‘S’ harfi de Samuel Johnson’a bir g├Ânderme. Her neyse, bunun da…

D├Ân├╝┼č├╝m Hastanesi / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 29 Eyl├╝l 2017

D├Ân├╝┼č├╝m Hastanesi D├Ân├╝┼č├╝m Hastanesi’nden… Tren Nieczawy’de k─▒sa bir s├╝re durdu. Stefan kalabal─▒─č─▒n i├žinden zar zor ge├žmi┼č ve tam d─▒┼čar─▒ya adam─▒┼čt─▒ ki, lokomotifin d├╝d├╝─č├╝ ├Âtt├╝ ve tekerlekler homurdanmaya ba┼člad─▒. Stefan bir saat boyunca inece─či dura─č─▒ ka├ž─▒rmaktan endi┼če etmi┼čti; bu sorun b├╝t├╝n di─čer sorunlar─▒n, hatta yolculu─čun amac─▒n─▒n bile ├Ân├╝ne ge├žmi┼čti. ┼×u anda, trenin s─▒k─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ndan sonra so─čuk ve temiz havay─▒ ci─čerlerine ├žekerken, g├Âzlerini g├╝ne┼če kar┼č─▒ k─▒sm─▒┼č, sarsak ad─▒mlarla y├╝r├╝yor, sanki derin bir uykudan s─▒├žrayarak uyanm─▒┼č gibi, kendini ayn─▒ anda hem ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne kavu┼čmu┼č, hem de ├žaresiz hissediyordu. ┼×ubat─▒n son g├╝nlerinden biriydi ve g├Âky├╝z├╝ solgun kenarl─▒ a├ž─▒k renk bulutlarla yol yol ├Ârt├╝lm├╝┼čt├╝. Havan─▒n ─▒s─▒nmas─▒yla k─▒smen erimi┼č olan kar ├žukur yerlerde ve bo─čazlarda y─▒─č─▒lm─▒┼čt─▒, b├Âylece ├žal─▒ k├╝meleri ortaya ├ž─▒km─▒┼č, yol ├žamurla siyahla┼čm─▒┼č ve tepelerin killi yama├žlar─▒ ├ž─▒plak kalm─▒┼čt─▒. Bir zamanlar bembeyaz olan manzarada de─či┼čikli─čin habercisi olan karma┼ča ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Bu d├╝┼č├╝nce Stefan’─▒n dikkatsiz bir ad─▒m atmas─▒na neden oldu ve ayakkab─▒s─▒na su girdi. Tiksintiyle ├╝rperdi. Lokomotifin homurtusu Bierzyniec Tepeleri’nin ard─▒nda kayboluyordu; Stefan ├ževresinde c─▒rc─▒r b├Âce─činin sesine benzeyen ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ sesler duydu: Eriyen kar─▒n tekd├╝ze sesi. Reglan kollu y├╝nl├╝ paltosu, yumu┼čak s├╝et ┼čapkas─▒ ve al├žak topuklu ┼čehirli ayakkab─▒lar─▒yla uzan─▒p giden tepelere kar┼č─▒ ayk─▒r─▒ bir g├Âr├╝nt├╝ sergiledi─činin fark─▒ndayd─▒. K├Âye giden yol boyunca g├Âz al─▒c─▒ dereler dans edip parl─▒yordu. Bir ta┼čtan…

Aden / Stanislaw Lem
Bilimkurgu / 29 Eyl├╝l 2017

Aden Aden’den… YANLI┼× bir hesaplama y├╝z├╝nden gemi dikeye ├žok yak─▒n bir a├ž─▒yla dald─▒ ve kulaklar─▒ sa─č─▒r edici bir ├ž─▒─čl─▒kla atmosfere ├žarpt─▒. Adamlar ku┼četlerinde yatt─▒klar─▒ yerden damperlerin ezildi─čini duydular. ├ľn ekranlar alevleri g├Âsterdikten sonra karard─▒. Ba┼č taraftaki akkor gaz yast─▒─č─▒ d─▒┼č kameralar i├žin ├žok fazlayd─▒. Kontrol odas─▒ s─▒cak kau├žu─čun pis kokusuyla doldu. H─▒zdaki azalman─▒n etkisiyle adamlar ge├žici olarak g├Ârme ve duyma yeteneklerini yitirdiler. Son gelmi┼čti. Hi├ž kimse d├╝┼č├╝nemiyordu. Hi├ž kimsenin nefes almaya bile g├╝c├╝ yoktu. Solunumlar─▒n─▒, balon ┼či┼čirir gibi,’ oksipulsat├Ârler sa─čl─▒yordu. Az sonra g├╝mb├╝rt├╝ kesildi. Her iki tarafta alt─▒ tehlike lambas─▒ yanmaya devam etti. M├╝rettebat k─▒m─▒ldad─▒. ├çatlak kontrol tablosunun ├╝st├╝ndeki uyar─▒ sinyali k─▒rm─▒z─▒y─▒ g├Âsterdi. ─░zolasyon ve plexiglas par├žalar─▒ yerde s├╝r├╝nd├╝. Art─▒k g├╝r├╝lt├╝ yoktu, c─▒l─▒z bir ─▒sl─▒k d─▒┼č─▒nda. “Ne?!” diyebildi bo─čuk bir sesle Doktor, lastik a─č─▒zl─▒─č─▒n─▒ t├╝k├╝rd├╝kten sonra. Kaptan, “Yerlerinizde kal─▒n!” diye uyard─▒, zarar g├Ârmemi┼č tek ekrana bak─▒yordu. Gemi aniden bir takla att─▒; adeta dev bir k├╝t├╝kle ├╝zerine vurulmu┼čtu. Adamlar─▒ saran naylon a─č bir m├╝zik aletinin teli gibi t─▒ng─▒rdad─▒. Bir an i├žin her ┼čey havada tepetaklak as─▒l─▒ kald─▒, ard─▒ndan motor g├╝r├╝ldemeye ba┼člad─▒. Son darbeyi beklerken gerilen kaslar rahatlam─▒┼čt─▒. Gemi egzoz alevinin dikey kolonu ├╝zerinde yava┼č├ža al├žald─▒. Yard─▒mc─▒ g├╝├ž devresi yeniden umut verici bir ┼čekilde titre┼čmeye ba┼člad─▒. Bu, birka├ž dakika s├╝rd├╝. Ard─▒ndan duvarlar…

Roma’n─▒n Bat─▒s─▒ / John Fante
Yabanc─▒ Edebiyat / 29 Eyl├╝l 2017

Roma’n─▒n Bat─▒s─▒ Roma’n─▒n Bat─▒s─▒’ndan… Aylardan ocakt─▒, so─čuk ve ya─čmurlu bir g├╝n; yorgundum, sefildim, sileceklerim ├žal─▒┼čm─▒yordu ve Tate Cinayetleri hakk─▒nda ÔÇťBonnie ve Clyde┬átarz─▒ndaÔÇŁ zekice bir senaryo yazmam─▒ isteyen milyoner bir y├Ânetmenle s├╝rekli i├žilip konu┼čulan uzun bir geceden sonra fena halde ak┼čamdan kalmayd─▒m. Para s├Âz konusu de─čildi. ÔÇťOrtak olaca─č─▒z,ÔÇŁ demi┼čti y├Ânetmen, ÔÇťyar─▒ yar─▒ya.ÔÇŁ Son alt─▒ ayda ├╝├ž benzer teklif daha alm─▒┼čt─▒m. ─░yiye i┼čaret de─čildi. Karayolunda ba┼č─▒m─▒ pencereden ├ž─▒karm─▒┼č, ya─čmurdan s─▒r─▒ls─▒klam olmu┼č, g├Âzlerim beyaz ├žizgiyi izlemekte zorlanarak nihayet okyanus sapa─č─▒na girdi─čimde ya─čmur 1967 PorscheÔÇÖumun (son d├Ârt taksiti ├Âdenmemi┼č, bankadan her g├╝n ar─▒yorlar) vinil tavan─▒n─▒ neredeyse par├žalayacakt─▒. Point DumeÔÇÖda ya┼č─▒yoruz; Santa Monica K├ÂrfeziÔÇÖni olu┼čturan hilalin kuzey burnunda, porno filminde bir meme gibi ├Âne f─▒rlam─▒┼č bir kara par├žas─▒.┬áSokak lambalar─▒ndan yoksun bir mahalledir Point Dume, dolamba├žl─▒ yollar─▒n birbirini kesti─či, s├╝rekli ├ž─▒kmaz sokaklarla kar┼č─▒la┼č─▒lan son derece kaotik bir banliy├Â; o kadar ki orada yirmi y─▒la yak─▒n bir s├╝redir ya┼čamama ra─čmen ya─čmurlu ya da sisli havalarda yolumu kaybeder, s─▒k s─▒k kendimi evden iki blok ├Âtede nereye gitti─čimi bilmez bir halde dolan─▒rken bulurum. O gece de Bonsall yerine FerhnillÔÇÖden sa─ča g├Ând├╝m ve benzini t├╝ketmezsem sonunda tekrar karayoluna d├Ân├╝p telefon kul├╝besinin lo┼č ─▒┼č─▒─č─▒m bulaca─č─▒m─▒, HarrietÔÇÖi aray─▒p gelmesini ve bana yolu g├Âstermesini isteyece─čimi bile bile evimi bulmak i├žin o ├ž─▒ld─▒rt─▒c─▒ ve…

Top / William S.Burroughs
Yabanc─▒ Edebiyat / 28 Eyl├╝l 2017

Top Top’tan… 1940’lann sonunda orada ya┼čad─▒─č─▒m d├Ânemde. Mexico City, berrak, ─▒┼č─▒l ─▒┼č─▒l havas─▒n─▒n yaranda, i├žinde daireler ├žizerek d├Ânen akbabalara kan ve kum rengine olduk├ža uygun d├╝┼čen ├Âzel bir mavi tonuna -kaba bir tehditk├órl─▒ktaki ac─▒mas─▒z Meksika mavisi- sahip g├Âky├╝z├╝yle bir milyon ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒ bir kentti. Mexico CityÔÇÖyi, oray─▒ ziyaret etti─čim ilk g├╝nden itibaren sevmi┼čtim. 1949 y─▒l─▒nda oras─▒, geni┼č bir yabana kolonisi, efsanevi genelevleri ve lokantalar─▒, horoz d├Â─č├╝┼čleri, bo─ča g├╝re┼čleri ve akla gelebilecek her t├╝rl├╝ e─člencesiyle ya┼čamak i├žin ucuz bir yerdi. Tek ba┼č─▒na bir adam orada g├╝nde iki dolara olduk├ža rahat bir ┼čekilde ya┼čayabilirdi. Eroin ve marihuana bulundurmaktan New Orleans’ta bana kar┼č─▒ a├ž─▒lan davada dunumun ├Âylesine ├╝mitsiz g├Âr├╝n├╝yordu ki, mahkeme tarihinde ortal─▒kta g├Âr├╝nmemeye karar verdim ve Mexico City’nin sessiz, orta s─▒n─▒f mahallelerinin birinde, bir apartman dairesi kiralad─▒m. Zaman a┼č─▒m─▒ yasas─▒na g├Âre, Birle┼čik Devletler’e be┼č y─▒l boyunca d├Ânemeyece─čimi biliyordum, bu y├╝zden Meksika vatanda┼čl─▒─č─▒na m├╝racaat ettim, Mexico City College’de Maya ve Meksika arkeolojisi ├╝zerine baz─▒ derslere kaydoldum. Amerikan ordusu kitaplar─▒m─▒, okul taksitlerimi ve ya┼čamam i├žin ayda yetmi┼č be┼č dolarl─▒k bir maa┼č─▒ ├╝stlendi. ├çift├žilik yapabilece─čimi veya belki de Amerika s─▒n─▒r─▒nda bir bar a├žabilece─čimi d├╝┼č├╝n├╝yordum. Kent ho┼čuma gitmi┼čti. Gecekondu b├Âlgeleri, kat─▒┼č─▒ks─▒z pislik ve yoksulluk a├ž─▒s─▒ndan Asya’daki herhangi bir b├Âlgeyle rahatl─▒kla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒labilirdi. ─░nsanlar soka─č─▒n her taraf─▒na s─▒├ž─▒yor,…

Yumu┼čak Makine / William S.Burroughs
Yabanc─▒ Edebiyat / 28 Eyl├╝l 2017

Yumu┼čak Makine Yumu┼čak Makine’den… Gemiciyle deli─če tak─▒l─▒yorduk ve fena yapm─▒yorduk. Ortalama bir gecede on be┼č sent ├Â─čleden sonralar─▒ kurtar─▒yor ve ├Âzg├╝rler diyar─▒ndan yolland─▒─č─▒m─▒z sabaha kar┼č─▒lar─▒ k─▒salt─▒yor. Ama bende damar kalmam─▒┼čt─▒. Bir fincan kahve daha almak i├žin tezgaha gittim… JoeÔÇÖnun Lokantas─▒ÔÇÖnda, fincan─▒n alt─▒nda bir pe├žeteyle kahve i├žmek ki kafeteryalarda ve lokantalarda ├žok oturmu┼č birinin g├Âstergesi diye bilinir bu… Bir adam─▒ bekleyerek… ÔÇťNe yapabiliriz?ÔÇŁ dedi Nick birinde bana fena halde ke┼č f─▒s─▒lt─▒s─▒yla. ÔÇťBekleyece─čimizi biliyorlar…ÔÇŁ Evet, bekleyece─čimizi biliyorlar… Tezgahta oturan bir o─član var zay─▒f suratl─▒ bir ├žocuk g├Âzleri s─▒rf g├Âzbebe─či. G├Âr├╝yorum o bir ke┼č ve canks─▒z[1]┬ákalm─▒┼č. Belki de zaman zaman bir ot kapt─▒─č─▒m bilardo salonundan tan─▒d─▒k bir surat. Metrolar─▒n gri katmanlar─▒nda evsizleri bulunduran gece kafeteryalar─▒ndan. G├Âzleri bir soruyla p─▒rp─▒rland─▒. Benim masaya ├ža─č─▒rd─▒m ba┼č─▒mla. Kahvesini kap─▒p geldi ve kar┼č─▒ma ├ž├Âkt├╝. Long IslandÔÇÖda ya┼č─▒yor o Doktor… hafiften uyku derdindedir duraklarda uyan─▒r. De─či┼čtir. Ba┼čla. Her ┼čey kesin ve net. TV antenleri g├Â─č├╝ emiyor. Saat zaman─▒n ak┼čam├╝zeri d├Ârtten sonra ko┼čturdu─ču gibi ko┼čuyor. ÔÇťHerif ├╝├ž saat ge├ž kald─▒. Arpan var m─▒?ÔÇŁ ÔÇť├ť├ž sent var bende.ÔÇŁ ÔÇťEn az be┼č senttir. Herifin istedi─či ┼ču ka─č─▒tlar.ÔÇŁ Y├╝z├╝ne bakt─▒m. Yak─▒┼č─▒kl─▒. ÔÇť├çocu─ča de ki tam sana g├Âre bir moruk teyze doktor buldum Uzman gibi… Telefon et. Benim sesimi ├žakozlas─▒n istemiyorum.ÔÇŁ Bu zaman zarf─▒nda…

├ç─▒plak ┼×├Âlen / William S.Burroughs
Yabanc─▒ Edebiyat / 28 Eyl├╝l 2017

├ç─▒plak ┼×├Âlen ├ç─▒plak ┼×├Âlen’den… Bir dizi ili ┼čkisindeki say─▒lar piramidini de─či┼čtirmek ya da yok etmek istersen, en alttaki say─▒y─▒ de─či┼čtirir ya da ortadan kald─▒r─▒rs─▒n. E─čer junk piramidini yok etmek istiyorsak, piramidin taban─▒ ile ba┼člamal─▒y─▒z:┬áSokaktaki Ba─č─▒ml─▒┬áve t├╝m├╝n├╝n yerine derhal yenileri bulunabilecek olan ÔÇťpatronlarÔÇŁa donki┼čot├ža e─čilmeyi b─▒rakmal─▒y─▒z. Ya┼čamak i├žin junk bulmas─▒ gereken sokaktaki ba─č─▒ml─▒, junk denkleminin tek yeri doldurulamaz fakt├Âr├╝d├╝r. Junk sat─▒n alacak ba─č─▒ml─▒ kalmad─▒─č─▒nda junk trafi─či de kalmayacakt─▒r. Junk var olduk├ža birileri ona hizmet edecektir. Ba ─č─▒ml─▒lar tedavi edilebilir veya karantinaya al─▒nabilir ÔÇôyani tifo ta┼č─▒y─▒c─▒lar─▒ gibi, asgari g├Âzetim alt─▒nda belirli bir miktar morfin kullanmalar─▒na izin verilebilir. Bu yap─▒ld─▒─č─▒nda d├╝nyan─▒n junk piramitleri ├ž├Âkecektir. Bildi─čim kadar─▒yla ─░ngiltere junk sorununda bu y├Ântemi kullanan tek ├╝lke. Birle┼čik Krall─▒kta karantina alt─▒nda be┼č y├╝z kadar ba─č─▒ml─▒ bulunuyor. Karantina alt─▒ndaki ba─č─▒ml─▒lar birer birer ├Âld├╝klerinde, junk i├žermeyen a─čr─▒ kesiciler bulundu─čunda, junk vir├╝s├╝ ├ži├žek hastal─▒─č─▒ gibi kapanm─▒┼č bir sayfa ÔÇôt─▒bbi bir merak konusu olacakt─▒r. Junk vir├╝s├╝n├╝ topra ─ča g├Âm├╝lm├╝┼č bir ge├žmi┼če s├╝rg├╝ne g├Ânderecek a┼č─▒ mevcuttur. Bu a┼č─▒, ad─▒n─▒ kullanma ve ba─č─▒ml─▒lar ile alkoliklerin apomorfin tedavisinin otuz y─▒l─▒n─▒ kapsayan kitab─▒ndan al─▒nt─▒ yapma izni almad─▒─č─▒m i├žin ad─▒n─▒ sakl─▒ tutaca─č─▒m bir ─░ngiliz doktor taraf─▒ndan bulunmu┼č olan Apomorfin TedavisiÔÇÖdir. Apomorfin bile┼čimi, morfinin hidroklorik asitle kaynat─▒lmas─▒yla elde edilir. Ba─č─▒ml─▒lar─▒n tedavisinde kullan─▒lmas─▒ndan y─▒llarca ├Ânce ke┼čfedilmi┼čti. Uzun…

Los Angeles Yolu / John Fante
Yabanc─▒ Edebiyat / 28 Eyl├╝l 2017

Los Angeles Yolu Los Angeles Yolu’ndan… Los Angeles Liman─▒ÔÇÖnda┬ábir ├žok┬ái┼če girip ├ž─▒km─▒┼čt─▒m, ├ž├╝nk├╝ yoksulduk ve baban─▒ ├Âlm├╝┼čt├╝. ─░lk i┼čim ├žukur kazmak olmu┼čtu, liseden mezun olduktan k─▒sa bir s├╝re sonra. Geceleri s─▒rt─▒m─▒n a─čr─▒s─▒ndan uyuyam─▒yordum. Bo┼č bir alanda hafriyat yap─▒yorduk, hi├ž g├Âlge yoktu, g├╝ne┼č bulutsuz g├Âky├╝z├╝nden dosdo─čru ├╝zerimize iniyordu ve ben zevk i├žin kazan iki yarmayla birlikte o ├žukurun dibindeydim. Adamlar s├╝rekli f─▒kra anlat─▒p kat─▒la kat─▒la g├╝l├╝yor, ac─▒ t├╝t├╝n i├žiyorlard─▒. ├ç─▒lg─▒n gibi giri┼čmi┼čtim i┼če, bana ├Â─črenmem gereken birka├ž ┼čey oldu─čunu s├Âyleyip g├╝lm├╝┼člerdi. Sonra kazmayla k├╝rek a─č─▒rla┼čmaya ba┼člad─▒. Su toplayan avucumu emip nefret ettim o adamlardan. Bir g├╝n, ├Â─čle paydosunda, oturup ellerime bakt─▒m. Seni ├Âld├╝rmeden bu i┼či b─▒rak, dedim kendi kendime. Aya─ča kalk─▒p k├╝re─čimi yere saplad─▒m. ÔÇťArkada┼člar,ÔÇŁ dedim, ÔÇťLiman KomisyonuÔÇÖnun bana ├Ânerdi─či i┼či kabul etmeye karar verdim.ÔÇŁ Ertesi g├╝n bula┼č─▒k├ž─▒ olarak ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒m. Her g├╝n delikten farks─▒z pencereden d─▒┼čar─▒ bak─▒yor ve ├╝zerinde sineklerin u├žu┼čtu─ču ├ž├Âp y─▒─č─▒nlar─▒n─▒ g├Âr├╝yordum. Ev kad─▒n─▒ gibi hissediyordum kendimi bula┼č─▒k y─▒karken, bula┼č─▒k suyunun i├žinde ├Âl├╝ bal─▒klar─▒ and─▒ran ellerim i─čren├ž g├Âr├╝n├╝yorlard─▒. ┼×i┼čko a┼č├ž─▒yd─▒ benim patronum. Tavalarla ┼čamata yap─▒p ├žal─▒┼čt─▒r─▒yordu beni. Yana─č─▒na bir sinek musallat oldu─čunda zevkten d├Ârt k├Â┼če oluyordum. D├Ârt hafta ├žal─▒┼čt─▒m o i┼čte. Arturo, dedim sonunda, bu i┼č fazla bir gelecek vaat etmiyor, neden hemen istifa etmiyorsun? Neden ┼ču a┼č├ž─▒ya…

Dam─▒zl─▒k K─▒z─▒n ├ľyk├╝s├╝ / Margaret Atwood
Yabanc─▒ Edebiyat / 27 Eyl├╝l 2017

Dam─▒zl─▒k K─▒z─▒n ├ľyk├╝s├╝ Dam─▒zl─▒k K─▒z─▒n ├ľyk├╝s├╝’nden… Bir zamanlar spor salonu olan yerde uyurduk. Eskiden oynanan oyunlar i├žin ├žizilmi┼č ├žizgi ve daireleri ├╝st├╝nde bar─▒nd─▒ran cilal─▒ parkedendi zemin; basketbol a─člar─▒n─▒n ├žemberleri h├ól├ó yerli yerindeydi, ancak a─člar yoktu art─▒k. Salonu bir balkon ├ževreliyordu, seyirciler i├žin ve resimlerden bildi─čim kadar─▒yla, ├Ânceleri ke├že, sonralar─▒ mini-etekli, daha sonra pantolonlu, en sonunda da tek kulakta k├╝pe ve ye┼čil me├žli dimdik sa├žlar─▒yla izleyici k─▒zlardan gelen ho┼č sak─▒z ve parf├╝m kokusuyla kar─▒┼č─▒p insan─▒n burnuna ├žarpan keskin ter kokusunu duyabilece─čimi san─▒rd─▒m, ka├žk─▒n bir art-g├Âr├╝nt├╝ gibi. Balolar da yap─▒l─▒rd─▒ orada; m├╝zik can ├žeki┼čirdi: duyulmayan bir ses par┼č├Âmeni gibi, bi├žem bi├žem ├╝st├╝ne, alttan alta gelen davul sesleri, ├╝mitsiz bir feryat; ince ka─č─▒t ├ži├žeklerden yap─▒lm─▒┼č ├želenkler; kartondan ┼čeytan maskeleri; d├Âner bir cam top, ─▒┼č─▒ktan bir kar serpi┼čtirirdi dans├ž─▒lar─▒n ├╝st├╝ne. Ge├žmi┼čte kalm─▒┼č bir cinsellik vard─▒ odada ve yaln─▒zl─▒k ve beklenti, bi├žimi ya da ismi olmayan bir ┼čeyin. Park yerinde ya da inip kalkan bedenlerin ├ťzerinde sadece resimlerin titre┼čti─či sessiz televizyon odas─▒nda, s─▒rt─▒n en dar yerinde ya da d─▒┼č─▒nda, orada ve o zaman ├╝st├╝m├╝zde olan eller gibi her zaman de─či┼čen ve hemen oluverecek bir ┼čey i├žin duydu─čumuz o ├Âzlemi hat─▒rl─▒yorum. Gelece─če de ├Âzlem duyard─▒k. Nas─▒l edindik bunu, bu doymazl─▒k yetene─čini? Havadayd─▒; konu┼čmam─▒z─▒ olanaks─▒z k─▒lan aral─▒klarla…

Antilop ve Flurya / Margaret Atwood
Yabanc─▒ Edebiyat / 27 Eyl├╝l 2017

Antilop ve Flurya Antilop ve Flurya’dan… Kar Adam─▒ ┼čafaktan ├Ânce uyan─▒yor. Hareketsiz yat─▒yor, ├že┼čitli engellere vuran dalgalar─▒n sesini dinliyor: H─▒┼č┼č┼č, h─▒┼č┼č┼č, nab─▒z gibi. H├ól├ó uykuda oldu─čuna inanmay─▒ ├Âyle istiyor ki. Do─ču ufkunda sis var. G├╝l rengi, ├Âl├╝mc├╝l bir par─▒lt─▒yla ayd─▒nlan─▒yor. O rengin h├ól├ó zarif g├Âr├╝nmesi ne tuhaf. Pembe ve soluk mavi lag├╝nde, ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ kara siluetler halinde y├╝k┬şselen kuleler ger├žekd─▒┼č─▒ g├Âr├╝n├╝yor. Orada yuva yapm─▒┼č ku┼čla┬şr─▒n ├ž─▒─čl─▒klar─▒ ve pasl─▒ araba par├žalar─▒ndan, tu─člalardan ve ├ž├Âplerden olu┼čma yapay kayal─▒klara vuran okyanus dalgalar─▒┬şn─▒n uzaktan gelen sesleri, tatil g├╝n├╝ trafi─činin g├╝r├╝lt├╝s├╝n├╝ and─▒r─▒yor. Kar Adam─▒ al─▒┼čkanl─▒ktan saatine bak─▒yor. Paslanmaz ├že┬şlikten yap─▒lma, parlak al├╝minyum kay─▒┼čl─▒ bir saat. Art─▒k ├žal─▒┼č┬şmasa da h├ól├ó g─▒c─▒r g─▒c─▒r. Art─▒k saatini yaln─▒zca t─▒ls─▒m olarak kullan─▒yor, sahip oldu─ču tek t─▒ls─▒m. Saati ona bo┼č bir y├╝z g├Âs┬şteriyor o kadar: S─▒f─▒r saati. Saati bilememek deh┼čete kap─▒lma┬şs─▒na yol a├ž─▒yor. Hi├ž kimse, hi├žbir yerde saati bilmiyor. ÔÇťSakin olÔÇŁ diyor kendine. Birka├ž derin soluk ald─▒ktan sonra sinek ─▒s─▒r─▒klar─▒n─▒ ka┼č─▒yor. En ├žok ka┼č─▒nan yerlerin yal┬şn─▒zca etraf─▒n─▒ ka┼č─▒maya, kabuklar─▒n─▒ yolmamaya ├Âzen g├Âsteri┬şyor. Kan─▒n─▒n zehirlenmesini istemiyor. A┼ča─č─▒, etrafta vah┼či hayvan olup olmad─▒─č─▒na bak─▒yor. Ortal─▒k dingin. Ne pul g├Â┬şr├╝yor ne kuyruk. Sol elini, sa─č aya─č─▒n─▒, sa─č elini, sol aya─č─▒n─▒ kullanarak a─ča├žtan iniyor. ├ťst├╝n├╝ dal ve yapraklardan temiz┬şledikten sonra, kirli ├žar┼čaf─▒n─▒ s─▒rt─▒na pelerin gibi…

Ademden ├ľnceki Ya┼čam / Margaret Atwood
Yabanc─▒ Edebiyat / 27 Eyl├╝l 2017

Ademden ├ľnceki Ya┼čam Ademden ├ľnceki Ya┼čam’dan… Nas─▒l ya┼čamal─▒y─▒m, bilmiyorum. Herkes nas─▒l ya┼čamal─▒, bilmiyorum. B├╝t├╝n bildi─čim, nas─▒l ya┼čad─▒─č─▒m. Kabu─ču ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č bir salyangoz gibi ya┼č─▒yorum. Bu da para kazanmak i├žin iyi bir yol de─čil. O kabu─ču geri istiyorum, onu olu┼čturmam yeterince uzun zaman ald─▒ zaten. Her neredeysen, o senin yan─▒nda, biliyorum. Sen kabu─ču ├ž─▒karmakta ustayd─▒n. Pullu bir elbise gibi bir kabuk istiyorum; g├╝m├╝┼č paralardan, dolarlardan yap─▒lm─▒┼č olmal─▒. Bunlar bir armadillonun pullar─▒ gibi ├╝st ├╝ste dikilmeli. Bir Frans─▒z tren├žkotu gibi de su ge├žirmez olmal─▒. Ke┼čke seni d├╝┼č├╝nmeden durabilsem. Beni etkilemek istedin. Ama etkilenmedim i┼čte, tiksindim. Yapt─▒─č─▒n i─čren├ž bir ┼čeydi; ├žocuk├ža, aptalca bir ┼čey. Bir kriz, bir oyuncak bebe─či par├žalamak gibi bir ┼čey. Ne var ki, par├žalad─▒─č─▒n kendi kafand─▒, kendi bedenindi. Yatakta o bedenin yan─▒mda olmad─▒─č─▒n─▒ hissetmeden bir daha bir yandan ├Âb├╝r yana d├Ânmeyece─čimden emin olmak, kesinkes emin olmak istedin. O bedenin orada olmad─▒─č─▒n─▒, ama kesilmi┼č bir bacak gibi, h├ól├ó dokunulabilir oldu─čunu bileyim istedin. Kesilip at─▒lm─▒┼č ama yeri h├ól├ó ac─▒yor. A─člamam─▒, yas tutmam─▒, elimde kara kenarl─▒ bir mendille sallanan bir koltu─ča oturmam─▒, g├Âzlerimden ya┼č de─čil kan d├Âkmemi istedin. Ama ben a─člam─▒yorum, ├Âfkeliyim yaln─▒zca. O kadar ├Âfkeliyim ki, bu i┼či zaten kendin yapmam─▒┼č olsayd─▒n, ben seni ├Âld├╝rebilirdim. Elizabeth s─▒rt├╝st├╝ yat─▒yor, elbisesi s─▒rt─▒nda ama ├╝t├╝s├╝ bozulmam─▒┼č….

Sicilyal─▒ / Mario Puzo
Su├ž / 27 Eyl├╝l 2017

Sicilyal─▒ Sicilyal─▒’dan… MICHAEL CORLEONE, PalermoÔÇÖda uzun, tahta bir iskele ├╝zerinde durmu┼č, AmerikaÔÇÖya gitmek ├╝zere okyanusa do─čru yelken a├žan b├╝y├╝k gemiyi izliyordu. Bu gemiye binmi┼č olmas─▒ gerekiyordu fakat babas─▒ndan yeni talimatlar gelmi┼čti. Burada ge├žirdi─či y─▒llarda onu koruyan ve ┼čimdi de bu iskeleye getiren, k├╝├ž├╝k bal─▒k├ž─▒ teknesindeki adamlar─▒na el sallad─▒. Bu bal─▒k├ž─▒ teknesi, okyanus gemisinin arkas─▒nda annesinin pe┼čindeki bir ├Ârdek yavrusu gibi ilerliyordu. ─░├žinde kendisine el sallayan adamlar─▒n─▒; art─▒k g├Âremeyecekti. ─░skele, di─čer gemilerin y├╝klerini bo┼čaltarak kamyonlara y├╝kleyen kasketli, bol pantolonlu i┼č├žilerin ko┼ču┼čturmalar─▒yla capcanl─▒yd─▒. ─░talyanÔÇÖdan ├žok ArapÔÇÖa benzeyen k├╝├ž├╝k, s─▒r─▒m gibi adamlard─▒, giydikleri ┼čapkalar─▒n kenar─▒ y├╝zlerini ├Ârt├╝yordu. Aralar─▒ndan baz─▒lar─▒, burada SicilyaÔÇÖda adland─▒r─▒ld─▒─č─▒ gibi┬áCapo di Capi ÔÇťBabalar─▒n Babas─▒ÔÇŁ┬áDon Croce Malo ile kar┼č─▒la┼čmadan ├Ânce bir zarar g├Ârmemesini sa─člamakla g├Ârevli yeni korumalar─▒ olabilirdi. Gazeteler ve d─▒┼č d├╝nya, onlar─▒ mafya diye adland─▒r─▒rd─▒ fakat SicilyaÔÇÖda s─▒radan yurtta┼člar─▒n a─čz─▒ndan mafya kelimesi asla ├ž─▒kmazd─▒. Don Croce MaloÔÇÖyu asla,┬áCapo di Capi┬áolarak da adland─▒rmazlard─▒, o yaln─▒zca ÔÇť─░yi AdamÔÇŁd─▒. SicilyaÔÇÖdaki iki y─▒ll─▒k s├╝rg├╝n ya┼čam─▒nda, Michael, Don Croce hakk─▒nda bir├žok hik├óye duymu┼čtu, baz─▒lar─▒ ├Âylesine inan─▒lmazd─▒ ki, insan─▒ neredeyse b├Âyle bir adam─▒n varl─▒─č─▒ndan bile ku┼čkuland─▒r─▒yordu. Fakat babas─▒ndan gelen talimatlar a├ž─▒kt─▒: Don Croce ile tam da bug├╝n ├Â─čle yeme─či yemesini emrediyordu. Ve ikisi SicilyaÔÇÖdan ├╝lkenin en b├╝y├╝k e┼čk─▒yas─▒ Salvatore GuilianoÔÇÖnun ka├ž─▒┼č─▒n─▒ ayarlayacaklard─▒. Michael Corleone, SicilyaÔÇÖdan Guiliano…

Baba / Mario Puzo
Su├ž / 27 Eyl├╝l 2017

Baba Baba’dan… AMER─░GO Bonasera New York ├ť├ž├╝nc├╝ A─č─▒r Ceza Mahkemesinin salonunda oturmu┼č, adaletin yerine getirilmesini bekliyordu, k─▒z─▒n─▒z insafs─▒zca yaralayan onun ┼čerefiyle oynayan ki┼čilerden adaletin eliyle intikam alm─▒┼č olacakt─▒. ─░nsana ├╝rk├╝nt├╝ verecek kadar iriyar─▒ bir adam olan yarg─▒├ž kara c├╝bbesinin kollar─▒n─▒ yukar─▒ s─▒vad─▒; sanki k├╝rs├╝n├╝n ├Ân├╝nde duran iki delikanl─▒y─▒ d├Âvmeye haz─▒rlan─▒yordu. Y├╝z├╝ a├ž─▒k bir nefretle buz gibiydi. Amerigo Bonasera olup bitende hatal─▒ bir yan sezinliyor, ama hatan─▒n ne oldu─čunu bir t├╝rl├╝ anlayam─▒yordu. “Bir serseri gibi davrand─▒n─▒z.” dedi yarg─▒├ž sert bir sesle. “Evet, evet” diye d├╝┼č├╝nd├╝ Amerigo Bonasera Hayvanlar. ─░to─člu itler. Alabros kesilmi┼č parlak sa├žlar─▒ tertemiz y─▒kanm─▒┼č yak─▒┼č─▒kl─▒ y├╝zleriyle iki delikanl─▒ ba┼člar─▒n─▒ ├Ânlerine e─čmi┼čler, sayg─▒l─▒, yapt─▒klar─▒ndan pi┼čman gibi duruyorlard─▒. Yarg─▒├ž konu┼čmas─▒n─▒ s├╝rd├╝rd├╝ : “Ormanda ya┼čayan a├ž kurtlar gibi davrand─▒n─▒z. Zavall─▒ k─▒z─▒n ─▒rz─▒na ge├žmedi─činiz i├žin kendinizi ┼čansl─▒ say─▒n. Yoksa sizi yirmi y─▒l hapse mahk├╗m ederdim.” Yarg─▒├ž sustu. Kal─▒n ka┼člar─▒n─▒n alt─▒ndaki g├Âzleri, solgun y├╝zl├╝ Amerigo Bonasera’dan yana kayd─▒, sonra bak─▒┼člar─▒n─▒, ├Ân├╝ndeki soru┼čturma raporlar─▒na ├ževirdi. Ka┼člar─▒ ├žat─▒ld─▒. Kendi iste─či d─▒┼č─▒nda bir karara varm─▒┼č gibiydi, omuzlar─▒n─▒ silkti. “Ama gen├žli─činiz temiz siciliniz, iyi aile ├žocuklar─▒ olu┼čunuz, bir de yasalar─▒n intikam pe┼činde ko┼čmas─▒ndan ├Ât├╝r├╝ sizi ├╝├ž y─▒l a─č─▒r hapse mahk├╗m ediyorum. Karar tecil edilmi┼čtir.” Amerigo Bonasera, b├╝t├╝n benli─čini kaplay─▒p ta┼čan nefret ve hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒n─▒, k─▒rk y─▒ll─▒k i┼či olan…

Yaln─▒z Kad─▒nlar Soka─č─▒ / Maeve Binchy
A┼čk / 27 Eyl├╝l 2017

Yaln─▒z Kad─▒nlar Soka─č─▒ Yaln─▒z Kad─▒nlar Soka─č─▒’ndan… RiaÔÇÖn─▒n annesi, oldum olas─▒ film y─▒ld─▒zlar─▒ndan ho┼član─▒rd─▒. Clark GableÔÇÖ─▒n RiaÔÇÖn─▒n do─čdu─ču g├╝n ├Âlmesi onun i├žin hep bir ├╝z├╝nt├╝ kayna─č─▒ olmu┼čtu. Tyrone Power bu olaydan iki y─▒l ├Ânce HilaryÔÇÖnin do─čdu─ču g├╝n ├Âlm├╝┼čt├╝. Ama nedense buna o kadar ├╝z├╝lm├╝yordu. Hilary Ria gibi sineman─▒n b├╝y├╝k kral─▒n─▒ u─čurlamam─▒┼čt─▒. Ria ne zaman R├╝zg├ór Gibi Ge├žtiÔÇÖyi izlese, y├╝re─činde bir t├╝r su├žluluk duygusu uyan─▒rd─▒. Ken MurrayÔÇÖe, kendisini ilk ├Âpen o─člana, bundan s├Âz etti. Sinemadayd─▒lar. ├ťstelik o─član onu ├Âp├╝yordu. ÔÇô ├çok s─▒k─▒c─▒s─▒n, dedi Ken k─▒z─▒n d├╝─čmelerini a├žmaya ├žal─▒┼č─▒rken. ÔÇô Hi├ž de de─čil, diye hayk─▒rd─▒ Ria. Clark Gable kar┼č─▒mda, beyazperdede, ben de sana onunla ilgili ilgin├ž bir ┼čey s├Âyl├╝yorum. Bir rastlant─▒ bu. Can s─▒k─▒c─▒ de─čil. ├çevredekilerin dikkatini ├žekmek Ken Murray! utand─▒rd─▒. Kimi sus diyor, kimi g├╝l├╝yordu. Ken RiaÔÇÖdan uzakla┼čt─▒ ve onunla g├Âr├╝nmek istemiyormu┼č gibi koltu─čuna g├Âm├╝ld├╝. Ria kendisine lanet okudu. On alt─▒s─▒na gelmi┼čti. Okulda herkes ├Âp├╝┼čmekten ho┼član─▒yor ya da ho┼čland─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yordu. ┼×imdi tam yapmaya ba┼člayacakken her ┼čeyi berbat etmi┼čti. Elini o─člana uzatt─▒. ÔÇô Filmi izlemek istiyorsun sanm─▒┼čt─▒m, diye f─▒s─▒ldad─▒ o─član. Ria onu umutla yan─▒tlad─▒: ÔÇô Ben de senin bana sar─▒lmak istedi─čini sanm─▒┼čt─▒m. Ken bir ┼čeker paketi ├ž─▒kard─▒ ve a─čz─▒na bir ┼čeker att─▒. Paketi k─▒za uzatmad─▒ bile. Romantik fas─▒l bitmi┼čti. E─čer zamanlama do─čru yap─▒l─▒rsa…