Orta├ža─č / Umberto Eco

3 Ekim 2017

Orta├ža─čOrta├ža─č

Orta├ža─č’dan…

Orta├ža─č bir y├╝zy─▒l de─čildir.┬áOrta├ža─č┬áne XVI veya XVII. y├╝zy─▒llar gibi bir y├╝zy─▒ld─▒r, ne de R├Ânesans, Barok d├Ânem veya Romantizm gibi belli tarihler aras─▒nda s├Âz konusu olan ve ay─▒rt edici ├Âzelliklere sahip bir d├Ânemdir. Orta├ža─č XV. y├╝zy─▒lda ya┼čam─▒┼č bir H├╝manist olan Flavio Biondo taraf─▒ndan ilk olarak bu ┼čekilde adland─▒r─▒lm─▒┼č bir dizi y├╝zy─▒ldan olu┼čur. Di─čer H├╝manistler gibi klasik ├ža─č k├╝lt├╝r├╝ne d├Ânmeyi dileyen Biondo, Roma ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun ├ž├Âk├╝┼č├╝ (476) ile kendi zaman─▒ aras─▒ndaki y├╝zy─▒llar─▒ (├ž├Âk├╝┼č d├Ânemi olarak g├Âr├╝p) bir anlamda paranteze al─▒yordu. Ancak BiondoÔÇÖnun kaderinde orta├ža─ča ait olmak vard─▒. ├ç├╝nk├╝ orta├ža─č─▒n biti┼či al─▒┼č─▒lageldi─či ├╝zere AmerikaÔÇÖn─▒n ke┼čfedildi─či ve Ma─čribilerÔÇÖin ─░spanyaÔÇÖdan kovuldu─ču tarih olan 1492 y─▒l─▒ olarak tespit edildi; Biondo ise 1463ÔÇÖde ├Âld├╝.

1492ÔÇÖden 476ÔÇÖy─▒ ├ž─▒kar─▒nca geriye 1016 kal─▒r. 1016 sene ├žok uzun bir zaman dilimidir ve okullarda da okutulan ├že┼čitli tarihi olaylar─▒n (Barbar istilalar─▒, Karolenj R├Ânesans─▒ ve feodalizm, Araplar─▒n yay─▒lma d├Ânemi, Avrupa monar┼čilerinin do─ču┼ču, kilise ile imparatorluk aras─▒ kavgalar, Ha├žl─▒ Seferleri; Marco Polo, Kristof Kolomb, Dante ve KonstantinopolisÔÇÖin T├╝rkler taraf─▒ndan fethi gibi) yer ald─▒─č─▒ bu kadar uzun bir d├Ânemde hayat tarz─▒n─▒n ve d├╝┼č├╝nme ┼čeklinin hep ayn─▒ kalm─▒┼č oldu─čuna inanmak zordur.

┼×├Âyle bir deney yapmak ilgin├ž olacakt─▒r: Orta├ža─č konusunda uzman olmayan, ama belli bir k├╝lt├╝r birikimi olan insanlara, Roma ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun ├ž├Âk├╝┼č├╝nden ├Ânce ├Âld├╝yse de orta├ža─č d├╝┼č├╝n├╝rlerinin en ├Ânemlilerinden biri olarak kabul edilen Aziz Augustinus ile onunla birlikte H─▒ristiyan felsefesinin en b├╝y├╝k temsilcisi oldu─ču okullarda ├Â─čretilen Aziz Thomas Aquinas aras─▒nda ka├ž y─▒ll─▒k bir d├Ânem oldu─ču soruldu─čunda, ├žo─ču ki┼či bu rakam─▒n sekiz y├╝zy─▒l oldu─čunu bilmeyecektir. Bu noktada Aziz Thomas AquinasÔÇÖtan g├╝n├╝m├╝ze kadar da sekiz y├╝zy─▒l ge├žti─čini belirtmek b├╝sb├╝t├╝n ilgin├ž olacakt─▒r.

G├╝n├╝m├╝ze nazaran o d├Ânemde her ┼čey ├žok daha yava┼č geli┼čiyor idiyse de, sekiz y├╝zy─▒lda ├žok ┼čey olabilir. Onun i├žindir ki -laf kalabal─▒─č─▒m─▒z─▒n kusuruna bak─▒lmazsa- orta├ža─č da antik├ža─č veya modern ├ža─č gibi bir ├ža─čd─▒r. Klasik antik├ža─č, Homeros ├Âncesi ilk ozanlardan ge├ž d├Ânem Latin ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun ┼čairlerine, Sokrates ├Âncesi d├╝┼č├╝n├╝rlerden Stoac─▒lara, PlatonÔÇÖdan

indir

Yorum Yap─▒lmam─▒┼č

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir

%d blogcu bunu be─čendi: