Etr├╝skler T├╝rk M├╝yd├╝? / Adile Ayda

10 A─čustos 2018

Etr├╝skler T├╝rk M├╝yd├╝?Etr├╝skler T├╝rk M├╝yd├╝?

Etr├╝skler T├╝rk M├╝yd├╝?’den…

Etr├╝sklerde aile ba─člar─▒ kuvvetli ve aile hayat─▒ ├Ânemli idi. Bir├žok Etr├╝sk mezar─▒nda bulunmu┼č kar─▒-koca heykelleri ve bunlardaki y├╝z ifadeleri, esler aras─▒ndaki kar┼č─▒l─▒kl─▒ ┼čefkati g├Âstermesi bak─▒m─▒ndan, bunun delili say─▒lmaktad─▒r. Etr├╝sklerde aile hayat─▒, aile d─▒┼č─▒nda da devam ederdi. ├ç├╝nk├╝ Etr├╝sk kad─▒n─▒ her yere kocas─▒ ile birlikte gider ve onun meslek├« me┼čguliyetleri d─▒┼č─▒nda hayat─▒na i┼čtirak ederdi. Kendilerinde harem-sel├óml─▒k hayat─▒ mevcut oldu─ču i├žin, Yunanl─▒lar ve Latinler buna pek ┼ča┼čard─▒.

Etr├╝skler spora ve spor g├Âsterilerine pek d├╝┼čk├╝nd├╝. Mill├« ve din├« bayramlarda, b├╝t├╝n Etr├╝sk ┼čehirlerinde at yar─▒┼člar─▒ ve g├╝re┼č gibi g├Âsteriler d├╝zenlenirdi. Bunun d─▒┼č─▒nda da, s─▒k s─▒k ├že┼čitli spor yar─▒┼čmalar─▒ tertip edilir ve bunlar, bug├╝nk├╝ futbol ma├žlar─▒ gibi, halk─▒n b├╝y├╝k e─člencesini te┼čkil ederdi. Romal─▒lardaki ÔÇťsirkÔÇŁ11, yeni her ├že┼čit yar─▒┼čma merak─▒n─▒n Etr├╝sklerden geldi─čini ve hatta me┼čhur ÔÇťgladyat├ÂrÔÇŁ oyununun bile Etr├╝sklerden al─▒nma oldu─čunu tarih bilginleri yazar.12

Etr├╝skler sahne oyunlar─▒n─▒ da pek severlerdi. Romal─▒ tarih├žilerin kay─▒t ve ifadesine g├Âre, Etr├╝skler aras─▒nda trajedi yarlar─▒ bile varm─▒┼č. Latin dilindeki, tiyatro ile ilgili hemen b├╝t├╝n kelimelerinin asl─▒n─▒n Etr├╝sk├že olu┼ču Romal─▒lar─▒n tiyatro, sanat ve tekni─čini de Etr├╝sklerden alm─▒┼č bulundu─čunu g├Âstermektedir. Esasen, Romal─▒lar ─░mparatorluk DevriÔÇÖnde bile, muayyen mill├« g├╝nlerde g├Âsteriler tertip etmek l├óz─▒m oldu─ču zamanlar, Etr├╝sk ┼čehirlerinden tiyatro ve raks sanat├ž─▒lar─▒ getirirlerdi.13

Etr├╝skler madd├« hayat─▒ m├╝himsemekle beraber, manevi hayata da b├╝y├╝k de─čer verirlerdi. Ba┼čka deyimle, Etr├╝skler ├žok dindar idiler. ─░nsanlarla tanr─▒lar aras─▒nda aral─▒ks─▒z bir diyalog halinde s├╝r├╝p giden manevi ili┼čkilerin bulundu─čuna inan─▒rlard─▒. Tanr─▒lar bir tak─▒m i┼čaretler ve olaylar seklinde, insanlara talimat ve mesajlar g├Ânderiyorlard─▒. Bir a─čac─▒n dal─▒n─▒n k─▒r─▒lmas─▒, bir kusun pencere kenar─▒na konmas─▒, ya─čmurun su veya bu ┼čiddette g├Âk g├╝rlemesi tanr─▒lardan gelen birer haberdi. Bunlar─▒n her biri tanr─▒lar─▒n muayyen bir arzusuna al├ómet veya memnuniyet, hiddet gibi hislerine i┼čaretti. R├╝ya tabir eder gibi bunlar─▒ tabir ve tefsir etmek rahiplerin ba┼čl─▒ca vazifesiydi.

Etr├╝sk rahipleri ku┼člar─▒n u├žu┼čuna, ┼čim┼ček ├žakmas─▒na ve kurban edilen hayvanlar─▒n karaci─čerine bakmak suretiyle de tanr─▒lar─▒n arzular─▒n─▒ ke┼čfederler, onlar─▒n

indir

 

Bir yorum

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir