Peri Masalları Üzerine / J.R.R. Tolkien

3 Şubat 2019

Peri Masalları ÜzerinePeri Masalları Üzerine

Peri Masalları Üzerine’den…

Demek ki bir peri masalının tanımı –ne olduğu ya da ne olması gerektiği– elflerin ya da perilerin herhangi bir tanımına ya da tarihi öykülerine değil de, Periler Diyarı’nın doğasına, o Tehlikeli Diyar’ın kendisine ve o ülkede esen havaya dayanıyor. Bunu tanımlamaya ya da doğrudan betimlemeye kalkışmayacağım. Bu yapılamaz. Periler Diyarı bir sözcük ağında yakalanamaz; çünkü algılanamaz olmasa da betimlenemez olmak, özelliklerinden biridir.

Pek çok bileşeni vardır ama çözümleme tüm sırrı ortaya koyacaktır diye bir şey de yoktur. Yine de, umarım, daha sonra diğer sorular hakkında vereceğim cevaplar, benim Periler Diyarı hakkında sahip olduğum eksik bakış açısına dair bir fikir verir. Şu an için sadece şunu söyleyeceğim: bir “peri masalı”, asıl amacı yergi, macera, ahlak veya fantezi olsun, Periler Diyarı’ndan bahseden veya onu kullanan bir masaldır. Belki de Periler Diyarı en yakın “Sihir” olarak çevrilebilir{12} – ama o, garip bir ruh hali ve gücün sihridir; en çalışkan ve bilimsel sihirbazın kaba aletlerinden en uzak kutuptadır. Bir koşulu vardır: masalda bir parça yergi yer alsa bile, bir tek şeyle asla dalga geçilmemelidir, sihrin kendisiyle. Bu durum, o masalda ciddiye alınmalıdır, ona ne gülünmelidir ne de açıklanmaya, çalışılmalıdır. Orta Çağa ait olan Sör Gawain ve Yeşil Şövalye, bu ciddiyete çok güzel bir örnektir.

Biz sadece bu belirsiz ve eksik tanımlanmış sınırları uygulasak bile, çoğu kimsenin, hatta bilgi sahibi kişilerin bile “peri masalı” terimini çok dikkatsizce kullandıkları açığa çıkacaktır. Son zamanlarda yayımlanan ve “peri masalı” derlemeleri oldukları iddiasında bulunan bu kitaplara bir bakış atmak bile, periler, peri aileleri ya da cüceler ve cinler hakkında yazılmış öykülerin, bütün bu masalların içeriğinin sadece küçük bir kısmı olduğunu göstermeye yeter. Gördüğümüz gibi, bunu tahmin etmeliydik. Ama bu kitaplar, Periler Diyarı’yla hiç bağlantısı olmayan, hatta bundan hiç söz etmeyen masallar da içerir. Aslında bu öykülerin o kitaplarda yer almaması gerekir.

Ben olsam kitaba

indir

Bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: