Zemberekku┼ču’nun G├╝ncesi / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 2 A─čustos 2018

Zemberekku┼ču’nun G├╝ncesi Zemberekku┼ču’nun G├╝ncesi’nden… Bir insan i├žin bir ba┼čka insan─▒ derinli─čine tan─▒mak olas─▒ m─▒d─▒r? Birini ger├žekten tan─▒mak, hem zaman hem de i├žtenlikle harcanacak ├žaba ister, ama gene de ├Âz├╝ne ne derece yakla┼č─▒labilir ki? Hukuk b├╝rosundan ayr─▒l─▒┼č─▒mdan yakla┼č─▒k bir hafta sonra bu soruyu kendime ciddi ciddi sormaya ba┼člad─▒m. O zamana de─čin bu t├╝rden bir ku┼čku akl─▒m─▒n ucundan bile ge├žmemi┼čti. Neden? Belki de ya┼čam─▒m─▒ kurma i┼čine o derece dalm─▒┼čt─▒m ki, temel sorular─▒ kendime sormaya zaman bulamam─▒┼čt─▒m. D├╝nyada ge├žen ├Ânemli olaylar─▒n ├žo─ču gibi benim de geni┼č ara┼čt─▒rmalar─▒m─▒n k├Âkeninde son derece ├Ânemsiz bir ayr─▒nt─▒ vard─▒. Kumiko, alelacele yapt─▒─č─▒ bir kahvalt─▒n─▒n ard─▒ndan tela┼čla i┼čine gitmi┼čti; ben de bula┼č─▒klar─▒ makineye t─▒km─▒┼č, yata─č─▒ toplam─▒┼č, evi s├╝p├╝rm├╝┼čt├╝m. Sonra, verandaya, kedinin yan─▒na oturup gazetedeki i┼č ilanlar─▒na ve ucuzluk reklamlar─▒na bir g├Âz gezdirmi┼čtim. ├ľ─čleyin kendime ayak├╝st├╝ bir yemek haz─▒rlam─▒┼č, sonra da ak┼čam yeme─či i├žin al─▒┼čveri┼če, s├╝permarkete gitmi┼č ve ├žama┼č─▒r deterjan─▒ndan ba┼čka, “indirim” reyonundan k├ó─č─▒t mendil ile tuvalet k├ó─č─▒d─▒ alm─▒┼čt─▒m. Sonra da eve gelip yeme─či haz─▒rlam─▒┼č, ard─▒ndan da elimde bir kitapla kanepeye y─▒─č─▒l─▒p kar─▒m─▒n d├Ân├╝┼č├╝n├╝ beklemeye ba┼člam─▒┼čt─▒m. ─░┼čsiz kalal─▒ uzun zaman olmam─▒┼čt─▒, bu y├╝zden, bu yeni ya┼čam bi├žimini olduk├ža huzurlu buluyordum. Art─▒k i┼če gitmek i├žin t─▒kl─▒m t─▒kl─▒m metrolara binmeme ve istemedi─čim insanlar─▒ g├Ârmeme gerek kalmam─▒┼čt─▒. Ve hepsinden g├╝zeli, istedi─čim kitaplar─▒ istedi─čim…

Yaban Koyununun ─░zinde / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 1 A─čustos 2018

Yaban Koyununun ─░zinde Yaban Koyununun ─░zinde’den… O gidince, bir kola daha yuvarlad─▒m, sonra s─▒cak bir du┼č al─▒p t─▒ra┼č oldum. Hemen hemen her ┼čeyim s─▒f─▒r─▒ t├╝ketmi┼čti; sabundu, ┼čampuand─▒, t─▒ra┼č kremiydi. Du┼čtan ├ž─▒k─▒p sa├ž─▒m─▒ kuruttum, v├╝cut losyonumu s├╝rd├╝m, kulaklar─▒m─▒ temizledim. Sonra do─čru mutfa─ča, kahvenin kalan─▒n─▒ ─▒s─▒tmaya gittim. Bu da sadece ┼čunu saptamama yarad─▒: masada, kar┼č─▒mda oturan kimse olmad─▒─č─▒n─▒. Kimsenin oturmad─▒─č─▒ bu sandalyeye bakarken kendimi bir De Chirico tablosundaki k├╝├ž├╝c├╝k ├žocu─ča benzettim, yabanc─▒ bir ├╝lkede, tek ba┼č─▒na, arkada b─▒rak─▒lm─▒┼č bir ├žocu─ča. Elbette ki k├╝├ž├╝k bir ├žocuk de─čildim ben. Bunu d├╝┼č├╝nmemeye karar verdim ve kahvemle sigarama dald─▒m. Yirmi d├Ârt saat uyumam─▒┼č biri olarak kendimi ┼ča┼č─▒lacak kadar uyan─▒k buluyordum. Bedenim, iliklerine dek yorgundu, ama zihnim, bilincimin karma┼č─▒k ─▒rmaklar─▒nda huzursuz bir su yarat─▒─č─▒ gibi h─▒zla y├╝z├╝yor, dolan─▒yordu. Kar┼č─▒mdaki bo┼č sandalye akl─▒ma bir s├╝re ├Ânce okumu┼č oldu─čum bir Amerikan roman─▒n─▒ getirdi. Kar─▒s─▒ evi terk edip gittikten sonra koca, onun donunu katlayarak iskemlenin ├╝zerine b─▒rak─▒r. ┼×imdi d├╝┼č├╝n├╝nce… Bunda bir anlam buluyordum i┼čte. Ger├ži b├Âyle bir davran─▒┼č─▒n hi├žbir ┼čeye yarar─▒ olmazd─▒ ama kar┼č─▒mdaki ┼ču ├Âld├╝ ├Âlecek sardunyadan gene de daha iyiydi. ├ťstelik belki kedi bile, onun kulland─▒─č─▒ ┼čeyleri ├ževresinde bulursa daha rahat ederdi. Yatak odas─▒na bakt─▒m, b├╝t├╝n g├Âzleri teker teker a├žt─▒m, hepsi bo┼č. Sadece g├╝veyeni─či bir atk─▒. ├ť├ž tane…

S─▒n─▒r─▒n G├╝neyinde G├╝ne┼čin Bat─▒s─▒nda / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 31 Temmuz 2018

S─▒n─▒r─▒n G├╝neyinde G├╝ne┼čin Bat─▒s─▒nda S─▒n─▒r─▒n G├╝neyinde G├╝ne┼čin Bat─▒s─▒nda’dan… Lisede tipik bir gen├žtim. Bu hayat─▒m─▒n ikinci k─▒sm─▒, ki┼čisel geli┼čimimde att─▒─č─▒m bir ad─▒md─▒ ÔÇôfarkl─▒ olma fikrini b─▒rak─▒p normalle┼čmeye ├žal─▒┼čmak. Problemlerim olmad─▒ de─čil. Hangi on alt─▒l─▒─č─▒n olmaz ki? Yava┼č yava┼č ben d├╝nyaya, d├╝nya da bana yak─▒nla┼č─▒yordu. On alt─▒ ya┼č─▒na geldi─čimde art─▒k o k├╝├ž├╝k s─▒ska tek ├žocuk de─čildim. Ortaokulda evimize yak─▒n bir yerde y├╝zme derslerine ba┼člam─▒┼čt─▒m. Kula├ž atmada ustala┼čm─▒┼čt─▒m ve haftada iki kere y├╝zmeye gidiyordum. Omuzlar─▒m ve g├Â─čs├╝m irile┼čmi┼č, kaslar─▒m g├╝├žlenip s─▒k─▒la┼čm─▒┼čt─▒. ─░ki damla ya─čmurla so─čuk kap─▒p yataklara d├╝┼čen hastal─▒kl─▒ ├žocuk de─čildim art─▒k. S─▒k s─▒k banyodaki aynan─▒n kar┼č─▒s─▒na ge├žip v├╝cudumun her bir k├Â┼česini dikkatle inceliyordum. Neredeyse ge├žirdi─čim her fiziksel de─či┼čimi g├Âzlerimle g├Ârebiliyordum. Ve bu ho┼čuma gidiyordu. B├╝y├╝me s├╝recinden ├žok ya┼čad─▒─č─▒m de─či┼čimi izlemekten ho┼član─▒yordum. Yeni bir ben olabilirdim. Kitap okumay─▒ ve m├╝zik dinlemeyi seviyordum. Zaten hep kitaplar─▒ severdim, ama ┼×imamotoÔÇÖyla olan arkada┼čl─▒─č─▒m kitaplara olan ilgimi daha da geli┼čtirdi. K├╝t├╝phaneye gidip elimi de─čdirdi─čim b├╝t├╝n kitaplar─▒ h─▒rsla yalay─▒p yutuyordum. Bir kere ba┼člad─▒m m─▒, bitirmeden b─▒rakam─▒yordum. Okumak bir t├╝r ba─č─▒ml─▒l─▒k gibiydi; yemek yerken, trende, ge├ž saatlere kadar yatakta ve derste okumak i├žin kimse g├Ârmesin diye saklayarak getirdi─čim okulda. ├çok ge├žmeden kendime k├╝├ž├╝k bir teyp al─▒p b├╝t├╝n vaktimi odamda caz plaklar─▒n─▒ dinleyerek ge├žirmeye ba┼člad─▒m. Ama kitap ve m├╝zikle edindi─čim…

Sahilde Kafka / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 30 Temmuz 2018

Sahilde Kafka Sahilde Kafka’dan… Uyand─▒─č─▒mda g├╝n a─čarmak ├╝zereydi. Pencerenin perdesini a├žarak d─▒┼čar─▒daki manzaray─▒ izlemeye koyuldum. Ya─čmur dinmi┼čti, ama dineli pek uzun s├╝re ge├žmemi┼č olacak ki pencerenin d─▒┼č─▒nda g├Ârebildi─čim her ┼čey siyah ─▒slakl─▒─č─▒n─▒ koruyor, ├╝zerlerinden ya─čmur damlalar─▒ d├╝┼č├╝yordu. Do─čudaki bulutlar─▒n belirgin hatlar─▒, do─čmak ├╝zere olan g├╝ne┼čin ─▒┼č─▒klar─▒yla ye┼čile boyanm─▒┼čt─▒. I┼č─▒─č─▒n o renginde sanki lanetler sakl─▒yd─▒, bir an sonra ise merak uyand─▒ran bir hale b├╝r├╝n├╝yordu. Bakt─▒─č─▒m a├ž─▒ya g├Âre edindi─čim izlenim saniye saniye de─či┼čiyordu. Otob├╝s otobanda sabit h─▒z─▒nda ilerlemeye devam ediyordu. Kula─č─▒ma gelen tekerlek sesi ne al├žal─▒yor ne de y├╝kseliyordu. Motorun d├Ân├╝┼č h─▒z─▒ da hi├ž de─či┼čmiyordu. O monoton ses, z─▒mpara k├ó─č─▒d─▒ gibi zaman─▒, hatta insan─▒n bilincini t├Ârp├╝l├╝yordu sanki. ├çevremdeki di─čer yolcular pencerelerinin perdelerini iyice kapatm─▒┼č, koltuklar─▒nda b├╝z├╝┼č├╝p uykuya dalm─▒┼člard─▒. Galiba, yaln─▒z ┼čof├Âr ve ben uyan─▒kt─▒k. Hep birlikte, ad─▒m ad─▒m ama hissizce, var─▒┼č yerimize do─čru ilerliyorduk. Bo─čaz─▒m kurumu┼čtu, s─▒rt ├žantam─▒n cebinden pet su ┼či┼česini ├ž─▒kar─▒p art─▒k iyice ─▒l─▒m─▒┼č olan suyu i├žtim. Ayn─▒ cepten sodal─▒ kraker kutusunu ├ž─▒kararak, a─čz─▒ma birka├ž kraker att─▒m. Sodal─▒ krakerin a─čz─▒m─▒n i├žinde yay─▒lan tad─▒n─▒ ├Âzlemi┼č gibiydim. Kol saatim 4.32’yi g├Âsteriyordu. G├╝n├╝ ve tarihi de ├Âylesine kontrol ettim. O say─▒lar, evden ayr─▒lmam─▒n ├╝zerinden on ├╝├ž saat ge├žti─čini g├Âsteriyordu. Zaman ne a┼č─▒r─▒ ilerlemi┼č ne de geri kalm─▒┼čt─▒. Halen do─čum g├╝n├╝m├╝n i├žindeydim. Yeni ya┼čam─▒m─▒n…

Ko┼čmasayd─▒m Yazamazd─▒m / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 29 Temmuz 2018

Ko┼čmasayd─▒m Yazamazd─▒m Ko┼čmasayd─▒m Yazamazd─▒m’dan… 14 A─čustos, Pazar. Sabah saatlerinde MDÔÇÖden Carla Thomas ve Otis Redding m├╝zikleri dinleyerek 1 saat 15 dakika ko┼čtum. ├ľ─čleden sonra spor salonunun havuzunda 1.300 metre y├╝z├╝p, ak┼čam├╝zeri sahile giderek y├╝zmeye devam ettim. Sonras─▒nda Hanalea kasabas─▒n─▒n giri┼či yak─▒nlar─▒ndaki Dolphin RestaurantÔÇÖta biram─▒ i├žip, bal─▒k yedim. Walu dedikleri beyaz etli bir bal─▒kt─▒ yedi─čim. K├Âm├╝r ─▒zgaras─▒nda pi┼čirtip, ├╝zerine soya sosu ekledim. Yan─▒nda da k─▒zaym─▒┼č sebze vard─▒. Bir de kocaman bir salata taba─č─▒ ikram olarak geldi. A─čustos ay─▒n─▒n ba┼č─▒ndan beri, bug├╝ne kadar 150 kilometre ko┼čtum. Her g├╝n d├╝zenli ko┼čmaya ba┼člamam─▒n ├╝zerinden ├žok uzun zaman ge├žti. Net olarak s├Âylemek gerekirse 1982 y─▒l─▒n─▒n sonbahar─▒yd─▒. Ben o s─▒ralarda 33 ya┼č─▒ma girmi┼čtim. Bu tarihten k─▒sa s├╝re ├Âncesine kadar Sendagaya ─░stasyonu yak─▒nlar─▒nda caz bar tarz─▒ bir yer i┼čletiyordum. ├ťniversiteden ├ž─▒kt─▒ktan sonra hemen (asl─▒nda ├Âyle ├žok part-time i┼č yap─▒yordum ki baz─▒ ders kredilerini sonraya b─▒rakm─▒┼čt─▒m, bu y├╝zden ├Â─črencilik y─▒llar─▒mdan itibaren demem gerekir ger├ži) Kokubunci ─░stasyonuÔÇÖnun g├╝ney ├ž─▒k─▒┼č─▒ndaki bu yeri i┼čletmeye ba┼člad─▒m ve ├╝├ž y─▒l sonra binada tadilat yap─▒laca─č─▒ i├žin Tokyo merkezine ta┼č─▒d─▒m. Asla b├╝y├╝k bir yer say─▒lmazd─▒, ama o kadar k├╝├ž├╝k de de─čildi. Kuyruklu piyano konulabilen, ucu ucuna da olsa be┼čli grubun m├╝zik yapabilece─či bir i┼čletmeydi. ├ľ─členleri kahve servisi yap─▒l─▒yor, ak┼čamlar─▒ bar haline geliyordu. Yiyecek olarak idare…

─░mkans─▒z─▒n ┼×ark─▒s─▒ / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 28 Temmuz 2018

─░mkans─▒z─▒n ┼×ark─▒s─▒ ─░mkans─▒z─▒n ┼×ark─▒s─▒’ndan… Yaz tatilinde, ├╝niversite, g├╝venlik g├╝├žlerinin duruma el koymas─▒n─▒ istedi; onlar da barikatlar─▒ y─▒k─▒p i├žeri s─▒─č─▒nm─▒┼č olan ├Â─črencilerin t├╝m├╝n├╝ tutuklad─▒lar. O d├Ânem i├žin bu, ola─čan├╝st├╝ bir durum de─čildi; ├ž├╝nk├╝ hemen hemen her yerde ayn─▒ ┼čeyler olmaktayd─▒. Bizim ├╝niversite kapat─▒lmad─▒. ├çok y├╝ksek miktarda para yat─▒r─▒lm─▒┼čt─▒ ve ├╝niversite, birka├ž ├Â─črencinin eylemine ├Âyle kolay kolay teslim olmazd─▒. Ayr─▒ca, barikatlar─▒ kuranlar─▒n niyeti de ├╝niversitenin kapat─▒lmas─▒ de─čildi. Sadece ├╝niversitenin ger├žekle┼čtirmek istedi─či baz─▒ giri┼čimlerde de─či┼čiklik yap─▒lmas─▒n─▒ istiyorlard─▒, ama benim hi├ž umurumda de─čildi. Bu y├╝zden boykota son verildi─či zaman, ├Âyle ├Âzel olarak duygulan─▒p sevinmedim. Eyl├╝lde ├╝niversiteyi y─▒k─▒lm─▒┼č bulmak umuduyla geldim, ama bir ┼čey olmam─▒┼čt─▒. Kitapl─▒k ya─čma edilmemi┼č, profes├Ârlerin oturdu─ču salonun alt─▒ ├╝st├╝ne getirilmemi┼čti ve ├Â─črencilerin bulundu─ču bina da ate┼če verilmemi┼čti. ├ľ─črenciler acaba ne yapm─▒┼č diye, merak ediyordum do─črusu. Boykota son verilip de dersler polis g├Âzetiminde yeniden ba┼člay─▒nca derse ilk girenler, boykotun liderleri oldu. Hi├žbir ┼čey olmam─▒┼č gibi s─▒n─▒flara giriyorlar, not tutuyorlar ve yoklama yap─▒l─▒nca buraday─▒m, diye yan─▒t veriyorlard─▒. Ger├žekten garipti. ├ç├╝nk├╝ boykot k─▒r─▒lm─▒┼čt─▒, hi├ž kimse sona ermesine karar vermemi┼čti ki. ├ťniversite, barikatlar─▒ y─▒ks─▒nlar diye polisin i├žeri girmesine izin vermi┼čti, ama ilke olarak, eylem s├╝rmekteydi. Boykot oylamas─▒ yap─▒l─▒p ba┼člat─▒ld─▒─č─▒nda ate┼čli konu┼čmalar yapan ve boykota kar┼č─▒ ├ž─▒kan ├Â─črencileri azarlayanlar onlard─▒. Gidip onlar─▒ buldum ve neden boykotu…

Ha┼članm─▒┼č Harikalar Diyar─▒ ve D├╝nyan─▒n Sonu / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 27 Temmuz 2018

Ha┼članm─▒┼č Harikalar Diyar─▒ ve D├╝nyan─▒n Sonu Ha┼članm─▒┼č Harikalar Diyar─▒ ve D├╝nyan─▒n Sonu’ndan… ┼×ehrin merkezi eski k├Âpr├╝n├╝n kuzeyinde kalan yar─▒m daire ┼čekilli meydand─▒. O yar─▒m dairenin kopuk k─▒sm─▒, yani dairenin di─čer yar─▒s─▒ ─▒rma─č─▒n g├╝ney taraf─▒nda kal─▒yordu. ─░ki yar─▒m daire kuzey meydan─▒ ve g├╝ney meydan─▒ diye adland─▒r─▒larak, bir ├žift gibi d├╝┼č├╝n├╝l├╝yordu ama ger├žekte, bu iki meydan─▒ g├Ârenlerin ├╝zerinde b─▒rakt─▒klar─▒ izlenim a├ž─▒s─▒ndan birbirine tamamen z─▒t denilebilecek ├Âl├ž├╝de farkl─▒yd─▒lar. Kuzey meydan─▒nda ┼čehrin t├╝m sessizli─či oraya doluyormu┼č├žas─▒na tuhaf, a─č─▒r bir hava hissediliyordu. Orayla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda g├╝ney meydan─▒nda hissedilebilecek hi├žbir ┼čey yoktu. Orada h├ókim olan, son derece anlams─▒z, bo┼čluk hissine yak─▒n bir havayd─▒, o kadar. K├Âpr├╝n├╝n kuzey taraf─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda evlerin say─▒s─▒ da azd─▒; ├ži├žeklikler ve ta┼č d├Â┼čeme yol da bak─▒ms─▒zd─▒. Kuzey meydan─▒n─▒n ortas─▒nda, b├╝y├╝k bir saat kulesi g├Â─č├╝ delercesine y├╝kseliyordu. Daha do─čru nitelemek gerekirse, saat kulesinden ziyade, saat kulesi havas─▒ veren bir cisim olarak ifade etmek, belki de daha do─čru olur. ├ç├╝nk├╝ saatin ibreleri belirli bir noktada durmu┼č, saat kulesi esas─▒nda yerine getirmesi gereken i┼člevi ├žoktan bir kenara b─▒rakm─▒┼čt─▒. Kule d├Ârtgen ┼čekilliydi; her bir y├╝zeyi d├Ârt anay├Âne bak─▒yor, y├╝kseldik├že inceliyordu. En tepesinde, d├Ârt y├╝zeyde birer saat vard─▒ ve o sekiz ibrenin her biri 10.35ÔÇÖi g├Âsterecek ┼čekilde hi├ž k─▒m─▒ldamadan duruyordu. Kadranlar─▒n hemen alt─▒ndaki pencereye bak─▒l─▒rsa kulenin i├ži bo┼čtu…

1Q84 / Haruki Murakami
Yabanc─▒ Edebiyat / 26 Temmuz 2018

1Q84 1Q84’ten… Aomame ayakkab─▒s─▒z halde dar acil durum merdivenlerinden inmeyi s├╝rd├╝r├╝yordu. Etraf─▒ a├ž─▒k merdivenlerin aral─▒klar─▒ndan r├╝zg├ór u─čultular ├ž─▒kararak esiyordu. Mini ete─či dard─▒, ama yine de, arada s─▒rada a┼ča─č─▒dan gelen r├╝zg├ór ete─čini yat yelkeni gibi ┼či┼čirip de, v├╝cudunu yukar─▒ kald─▒racak gibi olunca tedirgin oluyordu. Korkuluk niyetine konmu┼č boruyu ├ž─▒plak eliyle s─▒k─▒ca kavram─▒┼č, basamak basamak a┼ča─č─▒ya do─čru ilerledi. Arada s─▒rada y├╝z├╝n├╝ kapatan sa├žlar─▒n─▒ d├╝zeltip, omzuna ├žaprazlama ast─▒─č─▒ ├žantas─▒n─▒n yerini ayarl─▒yordu. A┼ča─č─▒dan 246. Devlet Karayolu ge├žiyordu. Motor g├╝r├╝lt├╝s├╝ ve korna sesleri, arabalar─▒n g├╝venlik alarmlar─▒n─▒n ├ž─▒nlamalar─▒, sa─čc─▒ propaganda arabas─▒ndan y├╝kselen eski mar┼člar, bir yerlerde duvar y─▒kan vin├ž ├žekici… ┼×ehrin olabilecek her t├╝rl├╝ g├╝r├╝lt├╝s├╝ etraf─▒n─▒ kaplam─▒┼čt─▒. G├╝r├╝lt├╝ her y├Ânden, ├ževresindeki 360 derecelik alandan ├╝zerine y├╝kleniyor, sonra r├╝zg├óra kap─▒l─▒p gidiyordu. Bu g├╝r├╝lt├╝leri dinledik├že (pek de dinlemek istemiyordu ger├ži ama kulaklar─▒n─▒ kapatabilecek durumda da de─čildi) gitgide deniz tutmas─▒ gibi bir hisse kap─▒ld─▒. Merdivenlerden bir s├╝re daha inince, otobana do─čru y├╝kselen d├╝z koridoru fark etti. Aksi y├Ânde de koridor a┼ča─č─▒ do─čru iniyordu. Etraf─▒ a├ž─▒k merdivenlerin alt─▒ndaki yolun kar┼č─▒ taraf─▒nda be┼č katl─▒ bir apartman vard─▒. Kahverengi fayans tu─člalarla kapl─▒, olduk├ža yeni bir binayd─▒. Binan─▒n ├Ân cephesi ondan tarafa bak─▒yordu, ama pencereleri ya perde ya da g├╝ne┼čliklerle kapat─▒lm─▒┼čt─▒. Acaba ne t├╝r bir mimar, Ba┼čkent Otoban─▒ ile burun buruna bir yere…